متأسفانه طی چند سال اخیر، شاهد افزایش چشمگیری در قیمت ارز و بیارزش شدن پول داخلی بودهایم. این موضوع باعث شده تا مسافران خارجی و دانشجویان، به دنبال گرفتن ارز دولتی باشند. چون قیمت ارز دولتی به نسبت ارز بازار پایینتر بوده و قابلیت کاهش هزینهها را دارد. دولت نیز گاهی اوقات برای کنترل قیمت ارز در بازار، از دلار دولتی استفاده میکند. در این بخش از سایت تصمیم گرفتیم تا انواع ارز دولتی را معرفی کرده و شرایط گرفتن آن را توضیح دهیم.
ارز دولتی چیست؟
ارز دولتی در اصل نوعی از ارز است که بانک مرکزی برای کنترل نوسانات بازار و حمایت از اقشار خاص جامعه از آن استفاده میکند. قیمت ارز دولتی به نسبت بازار بسیار پایینتر بوده و میتواند بخشی از هزینههای تحصیل دانشجویان در خارج از کشور را پوشش دهد. یا اینکه اگر فردی قصد سفر به خارج از کشور را داشته باشد، میتواند از این ارز برای کاهش هزینههای سفر خود استفاده کند.
امکان استفاده از ارز دولتی برای تمامی افراد میسر نبوده و فقط به قشری خاص از جامعه اختصاص دارد. متقاضیان باید با مراجعه به سایت مربوط به ثبت نام ارز دولتی نامنویسی کرده و مدارک لازم را ارائه دهند. هر فرد در طول سال یک بار امکان استفاده از ارز دولتی را دارد. اختصاص این ارز از جانب دولت، باعث شده تا بسیاری از مردم آن را با نام دلار دولتی بشناسند. یا چون برای گرفتن این ارز به مدارک هویتی نیاز است، آن را ارز دولتی با کارت ملی مینامند.
ارز دولتی چقدر است؟
مقدار ارز دولتی هر ساله توسط بانک مرکزی تعیین و به متقاضیان واجد شرایط اختصاص مییابد. اما میزان آن بستگی به نوع نیاز فرد متقاضی دارد. مثلاً میزان ارز مسافرتی در نظر گرفته شده در سال ۱۴۰۳، بر اساس شیوه انتخابی برای سفر تعیین میشود. یعنی برای سفرهای هوایی ۵۰۰ یورو و برای سفرهای زمینی ۳۰۰ یورو است. البته میتوان در عوض یورو، مقدار آن را به دلار، لیر و یا دیگر ارزهای رایج نیز دریافت کرد.
اما شرایط دلار دولتی برای دانشجویان متفاوت بوده و معادل ۱۰۰۰ دلار آمریکا برای هر ماه است. هر دانشجو میتواند برای ۶ ماه از سال از آن استفاده کند. ولی مقدار ارز دولتی برای سفرهای زیارتی فرق داشته و بسته به شرایط و کشور مقصد تعیین میشود.
ارز دولتی به چه کسانی تعلق میگیرد؟
دلیل اصلی پیدایش ارز دولتی، تأمین ارز برای امور ضروری و کالاهای اساسی است. به همین خاطر علاوه بر دانشجویان، زائران و مسافران سفرهای خارجی، دلار دولتی را برای امور زیر هم استفاده میکنند:
- تأمین محصولات کشاورزی
- اقلام اساسی و کالاهای موجود در سبد زندگی مردم مانند شکر، روغن، گندم، جو و برنج
- واردات کالاهای دولتی
- سفر و ماموریت دولتمردان و ماموران دولتی
- واردات برخی از کالاهای اساسی توسط بخش خصوصی
- درمان و معالجه ضروری بیماران در خارج از کشور
- هزینه ثبت نام در مراکز علمی، آموزشی و نمایشگاهی
- هزینه ثبت دفاتر رسمی در خارج از کشور
- تأمین ارز از صادرات محصولات پتروشیمی و فولادی

قیمت ارز دولتی در سال ۱۴۰۳
قیمت ارز دولتی ثابت نبوده و نرخ آن بر اساس شرایط بازار تعیین میشود. یعنی بانک مرکزی به صورت روزانه نرخ دلار دولتی را تعیین کرده و به بانک ملی اعلام میکند. برای اطلاع دقیق و لحظهای از قیمت دلار دولتی، باید به سایت صرافی ملی و یا شبکه اطلاعرسانی طلا و ارز مراجعه کنید.
قیمت ارز دولتی با کارت ملی امروز
قیمت دلار دولتی با کارت ملی امروز چیزی در حدود ۴۵۴۸۴۶ ریال بود. اما قیمت دلار در بازار آزاد به ۶۹۲۲۵۰ ریال رسید و این به معنای تفاوتی ۲۳۷۴۰۴ ریالی به ازای هر دلار است. رقمی که جذابیت ثبت نام ارز دولتی بانک ملی و استفاده از آن را دوچندان میکند.
تفاوت ارز نیمایی با ارز دولتی
بانک مرکزی ارز دولتی را برای کنترل قیمت و حمایت از اقشار کم درآمد جامعه استفاده میکند. به همین خاطر نرخ ارز دولتی معمولاً ثابت بوده و برای واردات کالاهای اساسی مانند مواد غذایی و دارو استفاده میشود. اما کاربرد ارز نیمایی برای واردات مواد اولیه صنایع و کالاهای غیر اساسی بوده و با نرخی نزدیک به بازار آزاد عرضه میشود. به لحاظ قیمتی نیز ارز دولتی به مراتب کمتر از قیمت ارز نیمایی است.
ثبت نام ارز دولتی چگونه است؟
طبق مصوبه دولت برای سال ۱۴۰۳، هر فرد میتوان تنها یکبار در سال تا مبلغ ۲ هزار یورو یا معادل آن به دلار یا دیگر ارزهای رایج را میتواند به عنوان ارز دولتی دریافت کند. روال گرفتن ارز دولتی با کارت ملی بدین شکل است که فرد باید سیم کارتی به نام خود داشته باشد. در ادامه لازم است تا مراحل زیر را طی کند:
- نوبت دهی از طریق صرافی ارز دولتی
- افتتاح یک حساب ارزی در بانک ملی
- دریافت شماره شبا
- مراجعه به صرافی
- پرداخت کارمزد
- دریافت ارز دولتی به صورت فیزیکی
شرایط ثبت نام دلار دولتی با کارت ملی ۱۴۰۳
نحوه دریافت ارز دولتی هر ساله توسط دولت تعیین شده و ثابت نیست. شرایط گرفتن این ارز در سال ۱۴۰۳، به این شرح است که هر فرد ایرانی تنها یکبار در سال امکان درخواست ارز دولتی را داشته و اگر سهمیه دریافتی وی کامل نباشد، امکان دریافت باقی مانده آن در تاریخی دیگر وجود ندارد. داشتن سن بالای ۱۸ سال برای گرفتن ارز دولتی لازم است.
همچنین حساب ارزی فرد متقاضی باید حداقل ۶ ماه باز بوده و موجودی آن کمتر از ۱۰۰ دلار یا یورو نباشد. کارت بانکی باید به نام خود شخص خریدار ارز دولتی باشد که سقف تراکنش روزانه آن ۱۰۰ میلیون تومان است. پس از گذشت ۵ روز از زمان واریز ارز دولتی به حساب خریدار، امکان برداشت آن از شعب ارزی وجود دارد.
ارز پرداختی میتواند به صورت دلار یا یورو باشد که بستگی به موجودی بانک ارائه دهنده دارد. همچنین داشتن سیم کارتی به نام خود شخص، از دیگر شرایط ثبت نام برای ارز دولتی است.
شرایط دریافت ارز دولتی
برای افراد واجد شرایط، چند روش متفاوت برای دریافت ارز دولتی وجود دارد. اولی ثبت نام و نوبت گرفتن در اپلیکیشن «بله» است. چون پیامرسان بانکی بله در اصل شبکه اجتماعی مالی بانک ملی ایران است که علاوه بر گفت و گو، امکان پرداختهای بانکی را نیز برای کاربران خود فراهم کرده است. نسخه اندروید این برنامه را میتوان از «بازار» و نسخه ios را از وب اپلیکیشن دانلود کرد. پس از دانلود و نصب اپلیکیشن بله برای دریافت ارز دولتی، باید مراحل زیر را انجام داد.
- انتخاب گزینه «صرافی ملی»
- کلیک بر روی گزینه «نوبتگیری ارز»
- مطالعه دقیق قوانین و مقررات مربوط به دلار دولتی
- وارد کردن کد ملی
- وارد کردن سال تولد و منتظر ماندن برای صحت سنجی اطلاعات از سامانه ثبت احوال
- انتخاب نوع ارز دولتی دریافتی به صورت دلار، یورو و غیره
- انتخاب مبلغ ارز مورد نظر و انتظار برای تأیید آن
- انتخاب یکی از شعب صرافی ملی
دریافت ارز دولتی با کارت ملی
ثبت نام ارز دولتی با کارت ملی، مانند روش قبلی بوده و تفاوت آنها در نوع اپلیکیشن مورد استفاده است. چون در این روش باید پس از افتتاح حساب ارزی در بانک ملی، ثبت نام خود را در اپلیکیشن ایوا انجام دهید. سپس نوبت به مراجعه به شعبه ارزی و دریافت شماره شبا حساب ارزی میرسد. در گام بعدی باید به صرافی ملی مراجعه کرده و معادل هزینه ارز دولتی را بپردازید. در نهایت و پس از پرداخت ۶ درصد کارمزد برداشت از حساب، باید برای دریافت فیزیکی ارز دولتی به یکی از شعب ارزی بانک ملی مراجعه کنید.

مدارک لازم برای دریافت ارز دولتی
برای دریافت و استفاده از ارز دولتی، داشتن مدارکی مثل اصل کارت ملی و کپی آن برای متقاضیان الزامی است. همچنین داشتن سیم کارت به نام خود مشتری و داشتن کارت بانکی به نام خود مشتری نیز از دیگر مدارک برای دریافت ارز دولتی است.
انواع ارزهای دولتی
انواع مختلفی از ارز دولتی وجود دارد که برای مقاصد گوناگون استفاده میشوند. جالب است بدانید که حتی میزان ارز پرداختی، بر اساس همین نوع آن تعیین میشود. موضوع بعدی، نوع ارزی است که به عنوان ارز دولتی دریافت میکنید؛ که میتواند ارزی غیر از دلار و یورو هم باشد. ابتدا لیستی از ارزهای قابل دریافت با نرخ دولتی را در ادامه آورده، و سپس انواع مختلف از آن را معرفی خواهیم کرد.
- پوند انگلیس
- لیر ترکیه
- یورو
- فرانک سوئیس
- درهم
- یوان چین
- وون کره جنوبی
- روپیه هند
- دلار کانادا
- ین ژاپن
- روبل روسیه
- دینار عراق
- کرون سوئد
- دلار استرالیا
- کرون نروژ
- دلار آمریکا
ارز دولتی مسافرتی
نوع اول از دلار دولتی، ارزی است که برای سفرهای خارجی به متقاضیان داده میشود. سقف در نظر گرفته برای این ارز، بستگی به شیوه انتخابی شما برای سفر دارد. به طوری که برای سفرهای هوایی با ویزا ۵۰۰ یورو و برای سفرهای زمینی ۳۰۰ یورو است که میتوان معادل این مبلغ را به ارزهای دیگر نیز دریافت کرد. برای اطلاعات بیشتر میتوانید به مطلب ارز مسافرتی مراجعه کنید.
ارز دولتی زیارتی
این ارز برای سفرهای زیارتی مانند حج و کربلا در نظر گرفته شده است. سهمیه ارز دولتی در سال ۱۴۰۳ برای زائران کربلا ۳۰۰ دلار و برای حجاج ۵۰۰ دلار تعیین شده است.
ارز دولتی دانشجویی
این ارز مختص دانشجویانی است که قصد ادامه تحصیل در مقاطع تکمیلی را داشته و از دانشگاههای معتبر خارجی پذیرش بگیرند. البته علاوه بر پذیرش، باید مدرک زبان با نمره کافی هم داشته باشید. امکان استفاده از ارز دولتی دانشجویی برای بورسیه شدن وجود ندارد.
چه بانکهایی ارز دولتی میدهند؟
قوانین و شرایط اختصاص ارز دولتی، بستگی به تصمیمگیریهای بانک مرکزی دارد. مثلاً در سال ۱۴۰۳ و علی رغم مصوب شدن میزان ارز دولتی، بانک مرکزی پرداخت این ارز را متوقف کرد. پس اگر به دنبال گرفتن دلار دولتی برای سفر یا ادامه تحصیل در خارج از کشور هستید، باید اخبار مربوط به آن را از رسانههای معتبر و رسمی دنبال کنید.
تا قبل از ممنوعیت اختصاص، بانکهای سامان، ملت، ملی، تجارت و پارسیان وظیفه پرداخت ارز دولتی را بر عهده داشتند. بهرحال اگر شرایط پرداخت ارز دولتی دوباره ایجاد شود، میتوان با ثبت نام در بانک ملی و یا دیگر بانکهای معرفی شده ارز خود را دریافت کنید.
لیست صرافیهای ارز دولتی تهران
جالب است بدانید که علاوه بر بانکها، امکان دریافت ارز دولتی از صرافیهای دولتی و معتبر نیز وجود دارد. لیستی از این صرافیهای معتبر را میتوان در لینک https://www.tgju.org/exchanges پیدا کرد.
سؤالات متداول
۱ – چگونه ارز دولتی بخریم؟
با داشتن شرایط لازم و ثبت نام ارز دولتی در بانک ملی یا اپلیکیشن بله، به راحتی میتوان ارز مورد نیاز خود برای سفر یا ادامه تحصیل در خارج از کشور را دریافت کرد.
۲ – چه بانکهایی ارز دولتی میدهند؟
بانکهای سامان، ملت، ملی، تجارت و پارسیان
۳ – برای گرفتن ارز دولتی چه مدارکی لازم است؟
کارت ملی به اضافه سیم کارت و کارت بانکی به نام خود شخص.